Pominięcie w testamencie nie oznacza utraty prawa do majątku po zmarłym członku najbliższej rodziny. Instytucja zachowku w 2026 roku pozostaje kluczowym mechanizmem ochrony interesów spadkobierców ustawowych. Poniższe opracowanie przedstawia ramy prawne, sposób wyliczania roszczeń oraz procedurę ich dochodzenia przed sądem w Szczecinie.
Uprawnieni do zachowku w 2026 roku
Krąg osób uprawnionych do zachowku jest ściśle określony przez Kodeks cywilny. Roszczenie to przysługuje wyłącznie najbliższym krewnym spadkodawcy, którzy dziedziczyliby z ustawy, gdyby testament nie został sporządzony. Są to:
- Zstępni: dzieci, a w przypadku ich wcześniejszej śmierci – wnuki i prawnuki spadkodawcy.
- Małżonek: pod warunkiem, że w chwili śmierci spadkodawcy istniało małżeństwo (brak prawomocnego wyroku orzekającego rozwód lub separację).
- Rodzice spadkodawcy: wyłącznie w sytuacji, gdy byliby powołani do dziedziczenia z ustawy.
Wysokość roszczenia: Jak obliczyć należną kwotę?
Wysokość zachowku obliczana jest jako ułamek udziału spadkowego, który przypadałby danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym. Standardowo wynosi on 1/2 udziału. Istnieją jednak dwa wyjątki zwiększające tę kwotę do 2/3 udziału:
- Osoba uprawniona jest trwale niezdolna do pracy w chwili otwarcia spadku.
- Osoba uprawniona jest małoletnia (nie ukończyła 18. roku życia).
Substrat zachowku i darowizny
Najczęstszym błędem jest obliczanie zachowku wyłącznie od czystej wartości spadku pozostawionej w dniu śmierci. Do wartości tej należy doliczyć darowizny uczynione przez spadkodawcę za życia na rzecz spadkobierców oraz osób trzecich (z uwzględnieniem terminów ustawowych, zazwyczaj 10 lat dla osób niebędących spadkobiercami).
Pomożemy Ci obliczyć realną wartość zachowku
Nieprawidłowe wycenienie nieruchomości lub pominięcie darowizn może kosztować Cię dziesiątki tysięcy złotych. Skorzystaj z doświadczenia Kancelarii w sprawach majątkowych.
Zadzwoń: +48 604 247 594Terminy i przedawnienie roszczeń
W 2026 roku termin przedawnienia roszczenia o zachowek wynosi 5 lat. Bieg tego terminu rozpoczyna się od dnia ogłoszenia testamentu. W przypadku braku testamentu (gdy roszczenie wynika z darowizn uczynionych za życia), termin ten liczony jest od dnia otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy. Przekroczenie tego czasu skutkuje niemal całkowitą niemożnością skutecznego dochodzenia zapłaty przed sądem w Szczecinie.
Wydziedziczenie a prawo do zachowku
Wydziedziczenie to jedyny sposób na pozbawienie uprawnionego prawa do zachowku. Musi ono zostać wyraźnie wyartykułowane w testamencie, a spadkodawca zobowiązany jest wskazać konkretną, ustawową przyczynę (np. uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych lub rażące naruszenie prawa). Bezzasadne wydziedziczenie może zostać skutecznie podważone w toku postępowania sądowego.
